မယ္ဗမာတဦးလည္းျဖစ္၊ ႐ုပ္ရွင္သ႐ုပ္ေဆာင္ တဦးလည္း ျဖစ္၊ ျမန္မာျပည္ ဒီမိုကေရစီအေရးနဲ႔ တုိင္းရင္းသား အေရးအတြက္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့ ေနာ္လြီဇာဘင္ ဆင္ (၆၉)ႏွစ္ဟာ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၂ရက္ေန႔၊ မြန္းလြဲပိုင္း မွာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၊ ေလာ့စ္အိန္ဂ်လိစ္ၿမိဳ႕မွာ ဦးေဏွာက္ကင္ဆာေရာဂါနဲ႔ ကြယ္လြန္သြားၿပီ ျဖစ္ပါ တယ္။
ကရင္လူမ်ဳိး အေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ ေနာ္လြီဇာဘင္ ဆင္ကို မယ္ဗမာတဦး၊ ႐ုပ္ရွင္သ႐ုပ္ေဆာင္ တဦး ဆိုတာထက္ ျမန္မာျပည္ ဒီမိုကေရစီအေရးနဲ႔ တိုင္းရင္း သားအေရးကို တက္ၾကြစြာ လႈပ္ရွားေနတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ တဦးလို႔ပဲ အသိမ်ားၾကပါတယ္။ ေနာ္လြီဇာဘင္ဆင္ ကိုယ္တိုင္ကလည္း ကရင္အမ်ဳိးသားေတြရဲ႕အေရး၊ တိုင္း ရင္းသားေတြ ရဲ႕ အေရးနဲ႔ ျမန္မာျပည္ ဒီမိုကေရစီအေရး အတြက္ သူမ တတ္ႏုိင္တဲ့ဘက္က လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္ သြားမယ္လို႔ စိတ္ပိုင္းျဖတ္ထားသူပါ။
ေနာ္လြီဇာရဲ႕ ဘ၀ေကာက္ေၾကာင္းေတြကို ျပန္ေျပာင္းၾကည့္ရင္ မိဘေတြက ၾကြယ္၀ ခ်မ္းသာ ၾကပါတယ္။ ေပၚတူဂီႏုိင္ငံသား ဖခင္နဲ႔ ကရင္လူမ်ဳိး မိခင္က ေမြးဖြားလာတဲ့ ေနာ္လြီဇာဟာ ႐ုပ္ဆင္းအဂၤါ ေခ်ာေမာလွပသူပါ။ ၁၉၆၅ ခုႏွစ္မွာ မယ္ဗမာျဖစ္ လာၿပီး အဲဒီအခ်ိန္ကစလို႔ ႐ုပ္ရွင္ေလာကထဲကို ေရာက္ခဲ့သူလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ၁၉၅၆-၆၀ ကာလေတြဟာ ေနာ္လြီဇာ နာမည္ေက်ာ္ခဲ့တဲ့ ကာလေတြပဲလို႔ ေနာ္လြီဇာရဲ႕ေခတ္ကို မီွခဲ့သူေတြက ေျပာၾကပါတယ္။
ေနာ္လြီဇာကိုယ္တိုင္ကေတာ့ နာမည္ေက်ာ္ လူသိမ်ားတဲ့ဘ၀ထက္ ႐ိုးစင္းတဲ့ဘ၀တခုကိုပဲ ပိုင္ဆိုင္ခ်င္ခဲ့တာပါ။ ႏုိင္ငံျခားမွာ ဘြဲ႕တခုရေအာင္ ပညာသင္မယ္။ ပညာနဲ႔ပဲ အသက္ေမြး ၀မ္းေၾကာင္းမယ္ဆိုတဲ့ စိတ္ကူးလည္း ေနာ္လြီဇာမွာ ရွိခဲ့ဖူးပါတယ္။ ဒီစိတ္ကူးေတြကို ေနာ္လြီဇာ ႀကိဳးစားၿပီး အေကာင္အထည္ ေဖာ္ခဲ့ပါေသးတယ္။ ေနာ္လြီဇာဟာ သူမစိတ္ကူးအတြက္ အေမ ရိကန္ျပည္ေထာင္စု၊ ေဘာ္စတြန္ၿမိဳ႕မွာ ပညာသင္ၾကားခဲ့ပါတယ္။ ဘြဲ႕ရလို႔ ျမန္မာျပည္ ျပန္ေရာက္လာေတာ့ ႐ုပ္ရွင္ေလာကထဲကို ေျခဦးမလွည့္ေတာ့ဘဲ တကၠသိုလ္မွာ နည္းျပ ဆရာမအလုပ္ကိုပဲ ေနာ္လြီဇာ လုပ္ခဲ့ပါတယ္။
ေအးေအးခ်မ္းခ်မ္း၊ ႐ိုး႐ိုးစင္းစင္းပဲ ဘ၀ကို ေလွ်ာက္လွမ္းမယ္လို႔ စိတ္ကူးရွိေပမယ့္ ေနာ္လြီ ဇာရဲ႕ဘ၀မွာ မထင္မွတ္တဲ့ အ လွည့္အေျပာင္းတခုနဲ႔ ႀကံဳခဲ့ရပါတယ္။ ဒါကေတာ့ ေကအဲန္ယူ တပ္မဟာ(၅)က ဗိုလ္မွဴးလင္းထင္နဲ႔ အေၾကာင္းပါခဲ့ရာက စခဲ့တာပါ။ အဲဒီေနာက္မွာေတာ့ ေနာ္လြီဇာဘ၀မွာ အလွည့္အေျပာင္းေတြ အမ်ားႀကီး ျဖစ္ခဲ့ရပါတယ္။
“အဲဒီအခ်ိန္ကစၿပီး ကရင့္ေတာ္လွန္ေရးအေၾကာင္းကို က်မ ပိုၿပီး သိခဲ့ရတယ္။ ကရင္လူမ်ဳိးေတြ ႀကံဳေတြ႕ခံစားေနရတာ ေတြကိုလည္း က်မ ပိုၿပီး သေဘာေပါက္လာတယ္။ ကိုယ့္လူမ်ဳိးေတြ ဒုကၡဆင္းရဲ ခံစားေနရတာကို ေတြ႕ရေတာ့ က်မ စိတ္ ထဲမေကာင္းဘူး။ က်မႏုိင္သေလာက္ ကူညီလုပ္ေပးခ်င္တဲ့စိတ္ေတြ ရင္ထဲမွာ ျဖစ္ေပၚလာတယ္”လုိ႔ ေနာ္လြီဇာဘင္ဆင္က သူ႔ဘ၀ အခ်ဳိးအေကြ႕တခုက ရလာတဲ့ အမ်ဳိးသားေရးခ်စ္စိတ္ကို က်မကို ျပန္ေျပာင္း ေျပာျပဖူးပါတယ္။
ဗိုလ္မွဴးလင္းထင္ ဆံုးၿပီးေနာက္မွာ ေနာ္လြီဇာဟာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကို ျပန္ေရာက္ လာပါတယ္။ ေရစက္မကုန္ေတာ့ ေဘာ္စတြန္မွာ ေက်ာင္းတက္တုန္းက ေမတၱာမွ်ခဲ့တဲ့ ရည္းစားဦး အေမရိကန္ႏုိင္ငံသားနဲ႔ ျပန္ဆံုေတြ႕ၿပီး ေနာ္လြီဇာ ေနာက္ အိမ္ေထာင္ထူေထာင္ခဲ့ပါတယ္။
အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကို ေရာက္လာတဲ့အခ်ိန္ကစၿပီး ျမန္မာ့အေရးအတြက္ ေနာ္လြီဇာ ႀကိဳးပမ္းခဲ့ပါတယ္။ အိမ္ေထာင္ ဖက္ျဖစ္သူကလည္း ေနာ္လြီဇာရဲ႕ ခံစားခ်က္နဲ႔၊ ေနာ္လြီဇာရဲ႕ ေဆာင္ရြက္မႈေတြကို နားလည္မႈ အျပည့္အ၀ ေပးခဲ့တယ္လို႔ ေနာ္လြီဇာက ေျပာဖူးပါတယ္။
ျမန္မာ့ႏုိင္ငံေရး၊ ျမန္မာျပည္သူေတြနဲ႔ ျမန္မာဒုကၡသည္ေတြရဲ႕ အေျခအေနေတြကို ႏုိင္ငံတကာက စိတ္၀င္တစားရွိလာဖို႔နဲ႔ ကူညီေဆာင္ရြက္ႏုိင္ဖို႔အတြက္လည္း အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ ဥေရာပ ႏုိင္ငံေတြမွာ ျမန္မာ့အေရး ၾကားနာပြဲေတြ ျဖစ္ေပၚလာေအာင္ တိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ ဒီမိုကေရစီေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔အတူ ေနာ္လြီဇာ လက္တြဲေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါတယ္။
ေကအဲန္ယူရဲ႕ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု ကိုယ္စားလွယ္တဦးလည္းျဖစ္၊ အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီ တပ္ေပါင္းစုရဲ႕ ေခါင္းေဆာင္ တဦးလည္းျဖစ္တဲ့ ေနာ္လြီဇာဟာ ေတာေတြေတာင္ေတြထဲက ေတာ္လွန္ေရးနယ္ေျမေဒသ ေဆြးေႏြးပြဲေတြမွာလည္း တက္ ၾကြစြာ ေဆြးေႏြးအႀကံေပးခဲ့သူပါ။ အေနအထိုင္ က်စ္လစ္ႏွိမ့္ခ်ၿပီး ေတာ္လွန္ေရးရဲေဘာ္ေတြ၊ အမ်ဳိးသမီးေတြနဲ႔ လူငယ္ေတြ ကိုလည္း ရင္းႏွီးေႏြးေထြးစြာ အားေပးေျပာဆိုတတ္သူပါ။
ေနာ္လြီဇာေခတ္ကို မွီခဲ့၊ ေနာ္လြီဇာကို Crazy ျဖစ္ခဲ့ဖူးတဲ့ တိုင္းရင္းသားေခါင္းေဆာင္တခ်ဳိ႕က ေနာ္လြီဇာဘင္ဆင္ကို သူတို႔ ေခတ္ရဲ႕ ၾကယ္တပြင့္လို႔ တင္စားေျပာဆိုၾကသလို မ်က္ေမွာက္ေခတ္ ကရင္လူမ်ဳိးေတြကလည္း ကရင္တိုင္းရင္းသားအေရး သာမက ျမန္မာျပည္ ဒီမိုကေရစီအေရးနဲ႔ ဘ၀တူ တိုင္းရင္းသားမ်ားရဲ႕အေရးကို ေနာက္ဆံုးထြက္္သက္အထိ ႀကိဳးပမ္း ေဆာင္ရြက္သြားခဲ့တဲ့ ေနာ္လြီဇာဘင္ဆင္ကို ကရင္အမ်ဳိးသားတို႔ရဲ႕ ေငြၾကယ္တပြင့္လို႔ စူးနစ္စြာ ယံုၾကည္ၿပီးေတာ့ အၿမဲ သတိတရ ရွိေနအံုးေတာ့မွာပါ။
ခိုင္မာေက်ာ္ေဇာ
ေဖေဖာ္၀ါရီ (၃)ရက္၊ ၂၀၁၀ခုႏွစ္။
ေကအိုင္စီ ၀ဘ္ဆိုက္မွ ရယူ ေဖာ္ျပပါသည္။
မ့ဿ္အဲဢ္ဒိးပွ႔ၯ ဆဲးက်ိး ပွၯသ့ဢ္တဖဢ္အံၯတက့ဿ္
အလည္ေရာက္သူမ်ားရဲ႕ ေျပာစကား