youtube မွာတင္ထားတယ္။ ၿပီးေတာ့ မယ္ေတာ္ေဆးခန္း ၀ဘ္စာမ်က္ႏွာ မွာလည္း တင္ထားတဲ့ ဖလက္ရွ္ ဗီဒီယုိ ပိုင္းေလးတခု တင္ေပးလိုက္ပါတယ္။

ထိုင္းႏိုင္ငံေရာက္ ျမန္မာျပည္သားမ်ားတင္မက ျမန္မာျပည္အတြင္းပိုင္းကေနေတာင္ လာေရာက္ၿပီး ေဆးကုသမႈ ခံယူေနၾကရတဲ့ မယ္ေတာ္ေဆးခန္းကို တည္ေထာင္ခဲ့တာ လာမယ့္ ေဖေဖာ္၀ါရီလ (၁၉) ရက္ေန႔မွာ (၂၁) ႏွစ္ ျပည့္ေျမာက္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အခမ္းအနားကိုေတာ့ (၁၉) ရက္ေန႔ ညေန (၆) နာရီမွာ စတင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ မိတ္ေဆြမ်ားအားလံုး ပါ၀င္တက္ေရာက္ၾကဖို႔ ဖိတ္ေခၚလိုက္ ပါရေစ။

မယ္ေတာ္ေဆးခန္းအေၾကာင္း ေဆာင္းပါးတပုဒ္ကိုလည္း ျပန္လည္ ေဖာ္ျပေပးခ်င္ပါတယ္။

တတိယေျမာက္ အိုေအစစ္

ဂါမဏိ

၁၉၆၂ ခုႏွစ္ကစၿပီး စစ္အာဏာရွင္စနစ္ေအာက္ေရာက္သြားတဲ့အတြက္ လူမႈေရး၊ စီးပြားေရး ယိုယြင္း က်ပ္တည္းမႈေတြ၊ မတရား ႏွိပ္ကြပ္မႈေတြကို ခါးစည္း ခံခဲ့ရတဲ့ ျမန္မာျပည္သူေတြ အဖို႔ မြန္းက်ပ္ ပိျပားမႈေတြဆီက အၿပီးအပိုင္ လြတ္ေျမာက္ဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ ခဲ့ေပမယ့္ အခါအားေလ်ာ္စြာ တစံုတရာ သက္သာရာ သက္သာေၾကာင္း ရေစတဲ့ ေနရာဌာနေလးေတြ ေပၚလာခဲ့ပါတယ္။ ဒါေတြဟာ ပူေလာင္ျပင္းရွ ေျခာက္သေယာင္း ထေနတဲ့ သဲကႏၱာရႀကီးထဲက ေရၾကည္တေပါက္ ေသာက္ႏိုင္ စိမ္းျမေအးခ်မ္းတဲ့ အရိပ္ေလးနည္းနည္း ခိုနားႏိုင္စရာ အိုေအစစ္ေတြလို ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ Continue reading »

ေခြးက လူကို သတ္တဲ့ေန႔ (သို႔) ေကာ္သူးေလအတြက္
ေသြးစြန္းတဲ့ ခ်စ္သူမ်ားေန႔

ပဒိုမန္းရွာ (၂) ႏွစ္ျပည့္ ေအာက္ေမ့ဖြယ္ အမွတ္တရ

ဇေကာေလာက္မွ ေဇာက္မနက္ပဲ အသားထဲက ေလာက္ထြက္သူမ်ားရဲ႔ လက္ခ်က္နဲ႔ ကရင့္အမ်ဳိးသားေတာ္လွန္ေရးကို မွန္ကန္စြာ ဦးေဆာင္မွဳေပးေနခဲ့တဲ့ ဖထီးမန္းရွာ (ပဒိုမန္းရွာလားဖန္း) က်ဆံုးသြားခဲ့ရပါတယ္။ ျမန္မာျပည္ အာဏာရွင္စနစ္ ခ်ဳပ္ျငိမ္းေရး၊ တန္းတူ အခြင့္အေရး ရရွိေရးနဲ႔ ဒီမိုကေရစီ ထြန္းကားလာေရးအတြက္ အရွိန္ျမင့္ ခ်ီတက္လာတဲ့ ေတာ္လွန္ေရးလမ္းေၾကာင္း လမ္းခုလတ္တြင္ ယခုလို ေခါင္းေဆာင္ေကာင္းတေယာက္ ဆံုး႐ွဳံးသြားခဲ့ရတဲ့အတြက္ ကရင့္ေတာ္လွန္ေရးအတြက္ေရာ ျမန္မာျပည္ ဒီမိုကေရစီေရး အတြက္ပါ မ်ားစြာ ထိခိုက္နစ္နာခဲ့ရပါတယ္။

ဖထီးမန္းရွာ လုပ္ၾကံခံရတာ လာမယ့္ ၂၀၁၀ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၁၄ရက္ ေန႔မွာ ႏွစ္ႏွစ္တင္းတင္း ျပည့္ျပီျဖစ္ေသာ္လည္း က်ေနာ့္အတြက္ကေတာ့ မေန႔တေန႔ကလိုပဲ ခံစားေနရဆဲပါ။ ဖထီးမန္းရွာ လုပ္ၾကံခံရတဲ့ အေၾကာင္းကို ေတြးမိတိုင္း ရင္ထဲမွာ အျမဲပဲ အမွတ္ရေနမိျပီး ယူက်ဳံးမရတဲ့စိတ္၊ ႏွေျမာတသတဲ့ စိတ္၊ ၀မ္းနည္းေၾကကြဲတဲ့ စိတ္ေတြဟာလည္း ရင္ထဲ ႏွလံုးသားထဲမွာ ေဖာ္ျပမရႏိုင္ ေလာက္ေအာင္ပဲ တရိပ္ရိပ္ ျဖစ္ေပၚလာခဲ့ရပါတယ္။
Continue reading »

ကဲ … ဘာဆက္လုပ္ၾကမွာလဲ … ။ တို႔လူမ်ိဳးေတြ၊ အျပစ္မဲ့ ျပည္သူေတြ ေျပးစရာ ေျမမရွိ ျဖစ္ေနၾကၿပီေကာ။

ဒီလို ျဖစ္ရတာ ဘာေၾကာင့္လဲ။ အမ်ိဳး ဘာသာ သာသနာကို ေစာင့္ေရွာက္မယ္ (ဆိုတဲ့) ပုဂိၢဳလ္မ်ား … ဘာဆက္လုပ္ၾကဦးမွာလဲ … ။

ကရင့္ေတာ္လွန္ေရး ေတာက္ေလွ်ာက္ ရန္သူ မဟာဗမာကို အတူတကြ ခုခံတိုက္ပြဲ၀င္ခဲ့တဲ့ ကရင့္မ်ိဳးခ်စ္ဘ၀ကေန ခုေတာ့ ရန္သူ အစစ္ကို ပသေကာ္၊ ပထီသို (တို႔ မိတ္ေဆြ) တဲ့။ ညီအကို ကရင္အခ်င္းခ်င္းကိုေတာ့ ဒုဒါး၊ သႝာ (ရန္သူ) ဆိုပါလား … ။

ေသြးမစည္း၍ ေသြးစီးသည္ဆိုၿပီး ကာတြန္း ဟန္ေလးကလည္း သတိေပးခဲ့ပါၿပီ။ လက္ရွိ အျဖစ္အပ်က္မွန္ေတြကို ေသခ်ာျပန္သံုးသပ္ၾကပါ။ ကရင္လူမ်ိဳးအက်ိဳး၊ ကရင္ျပည္အက်ိဳးကို တကယ္လိုလားတယ္ဆိုရင္ ဘာဆက္လုပ္ၾကမွာလဲ … စဥ္းစားဆံုးျဖတ္ၾကပါေတာ့။

ေျပးစရာ ေျမမရွိ (ကာတြန္း ဟန္ေလး၊ ဧရာ၀တီ ၀ဘ္ဆိုက္မွ ... )

Continue reading »

ကရင္လူမ်ိဳး၏ မူလဇာစ္ျမစ္ (၅)
သုေတသနစာတမ္း
ေစာေဖာ (ရန္ကုန္တကၠသိုလ္)

ကရင္လူမ်ိဳးမ်ား ထြက္ခြာလာျခင္း

ကရင္လူမ်ိဳးမ်ား မက္ဆိုပိုေတးမီးယား ေဒသမွ ထြက္ခြာလာၾကျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ မည္သည့္ အခ်ိန္က ထြက္ခြာလာသည္ကို အတိအက် ေျပာရန္ ခဲယဥ္းေပသည္။ သို႔ေသာ္ ဆာဂြန္ဘုရင္သည္ ဘီစီ ၂၇၅၀ ခန္႔တြင္ မက္ဆိုပိုေတးမီးယားတြင္ အုပ္ခ်ဳပ္မင္းလုပ္ေနၿပီ ျဖစ္၍ ဆာဂြန္ဘုရင္ လက္ထက္အထိ ကရင္မ်ား ရွိခဲ့မည္ဟု ခန္႔မွန္းရသည္။ အဘယ္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ စေကာ ဟူေသာ အႀကီးအကဲ ေခါင္းေဆာင္ အေခၚအေ၀ၚကို ဆာဂြန္ အမည္မွတဆင့္ ကရင္မ်ား ရခဲ့ပံုေပၚသည္။ ျဖစ္ႏိုင္သည္မွာ ဘီစီ ၂၅၀၀ ခန္႔ေလာက္တြင္ ထြက္ခြာလာၾကသည္ဟု ခန္႔မွန္းယူဆလွ်င္ သင့္ေတာ္ေပလိမ့္မည္။

တဖန္ မည္သည့္လမ္းကလာ၍ ျမန္မာႏိုင္ငံ အပါအ၀င္ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ေဒသသို႔ မည္သည့္အခ်ိန္က ၀င္ေရာက္လာၾကသနည္းဟူေသာ အေမးကို စဥ္းစားၾကပါစို႔။ ေရွ႕ပိုင္းတြင္ ေဖာ္ျပထားသကဲ့သို႔ အာရွအလယ္ပိုင္း တျပင္တခြင္တြင္ ကရင္အမည္ႏွင့္ မွည့္ေခၚခဲ့ေသာ အင္းအိုင္မ်ားကို ၾကည့္ျခင္းျဖင့္ ကရင္လူမ်ိဳးမ်ားသည္ ျမစ္ႏွစ္မႊာ ေဒသမွ အေရွ႕ဘက္သို႔ ထြက္ခြာလာၾကသည္ဟု ယူဆရသည္။ Continue reading »

ကရင္လူမ်ိဳး၏ မူလဇာစ္ျမစ္ (၄)
သုေတသနစာတမ္း
ေစာေဖာ (ရန္ကုန္တကၠသိုလ္)

ကရင္သည္ အာရွအေရွ႕ေတာင္သို႔ ေရာက္ရွိမလာမီ မည္သည့္အရပ္က လာခဲ့သည့္ ေနာက္ ေၾကာင္းကို ျပန္ေလ့လာရမည္ ျဖစ္သည္။ အာရွ အလယ္ပိုင္း၊ တ႐ုတ္ျပည္ အေနာက္ဘက္ႏွင့္ အေနာက္ေတာင္ဘက္မွ လူေရစီးေၾကာင္းသဖြယ္ တေရြ႕ေရြ႕ ေျပာင္းလာသည္မွာ ထင္ရွားပါသည္။ ယေန႔တိုင္ ယူနန္နယ္ႏွင့္ တ႐ုတ္ျပည္ အေနာက္ေတာင္ပိုင္း၌ ေျမာင္၊ လားဟူ စေသာ ကရင္မ်ိဳးႏြယ္စု အမ်ားအျပား ရွိၾကေသးသည္။

အာရွတိုက္ အလယ္ပိုင္း၌ ကရင္အေခၚအေ၀ၚႏွင့္ ေတြ႕ရေသာ အင္းအိုင္မ်ားလည္း ရွိသည္။ ၎တို႔မွာ -
၁။ အီစီႏို (Issyk Nor) E.Long 77˚ N.Lat 43˚
၂။ ေလာ့ပ္ႏို (Lop Nor) E.Long 90˚ N.Lat 41˚
၃။ ဒါေလႏို (Dalai Nor) E.Long 117˚30 N.Lat 47˚15
၄။ ကိုကိုႏို (Koko Nor) E.Long 100˚ N.Lat 37˚
၅။ ခါရင္ႏို (Charing Nor) E.Long 97˚ N.Lat 34˚45
၆။ အိုရင္းႏို (Oring Nor) E.Long 97˚30 N.Lat 34˚45
၇။ ေဇလင္းႏို (Zilling Nor) E.Long 89˚ N.Lat 31˚45
၈။ တန္ကရဲႏို (Tengri Nor) E.Long 90˚30 N.Lat 30˚45

စသည္ စသည္ျဖင့္ အမ်ားအျပား ရွိပါသည္။ သို႔ေသာ္ ယခုအခါ ထိုအမည္ အမ်ားအျပားသည္ ေျပာင္းလဲ သြားၾကၿပီး ျဖစ္ပါသည္။

ထူးျခားသည့္ အခ်က္ တခုမွာ ကရင္မ်ား၌ မိဘဘိုးဘြား အစဥ္အဆက္ ေျပာၾကေသာ “ထီးဆဲ့မဲ့ယြာ” (River of punning sand) ျဖစ္သည္။ ထီးဆဲ့မဲ့ယြာ ဆိုသည္မွာ ေရစီးဆင္းရာတြင္ သဲမ်ားပါ ေရာ၍ စီးေနေသာ ေနရာေဒသကို ရည္ရြယ္ေျပာျခင္း ျဖစ္သည္။ ဤစကားအရ ကရင္ ဘိုးေဘးမ်ားသည္ အာရွ အေရွ႕ေတာင္သို႔ တေရြ႕ေရြ႕ ေျပာင္းေရႊ႕လာရာ၌ သဲႏွင့္ ေရ ေရာ၍ စီးဆင္းေသာ ထူးထူးျခားျခားရွိသည့္ ေနရာကို ျဖတ္ေက်ာ္လာရေၾကာင္း ေဖာ္ညႊန္းလွ်က္ရွိသည္။ Continue reading »

မယ္ဗမာတဦးလည္းျဖစ္၊ ႐ုပ္ရွင္သ႐ုပ္ေဆာင္ တဦးလည္း ျဖစ္၊ ျမန္မာျပည္ ဒီမိုကေရစီအေရးနဲ႔ တုိင္းရင္းသား အေရးအတြက္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္ရြက္ခဲ့တဲ့ ေနာ္လြီဇာဘင္ ဆင္ (၆၉)ႏွစ္ဟာ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၂ရက္ေန႔၊ မြန္းလြဲပိုင္း မွာ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၊ ေလာ့စ္အိန္ဂ်လိစ္ၿမိဳ႕မွာ ဦးေဏွာက္ကင္ဆာေရာဂါနဲ႔ ကြယ္လြန္သြားၿပီ ျဖစ္ပါ တယ္။

ကရင္လူမ်ဳိး အေတာ္မ်ားမ်ားကေတာ့ ေနာ္လြီဇာဘင္ ဆင္ကို မယ္ဗမာတဦး၊ ႐ုပ္ရွင္သ႐ုပ္ေဆာင္ တဦး ဆိုတာထက္ ျမန္မာျပည္ ဒီမိုကေရစီအေရးနဲ႔ တိုင္းရင္း သားအေရးကို တက္ၾကြစြာ လႈပ္ရွားေနတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ တဦးလို႔ပဲ အသိမ်ားၾကပါတယ္။ ေနာ္လြီဇာဘင္ဆင္ ကိုယ္တိုင္ကလည္း ကရင္အမ်ဳိးသားေတြရဲ႕အေရး၊ တိုင္း ရင္းသားေတြ ရဲ႕ အေရးနဲ႔ ျမန္မာျပည္ ဒီမိုကေရစီအေရး အတြက္ သူမ တတ္ႏုိင္တဲ့ဘက္က လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္ သြားမယ္လို႔ စိတ္ပိုင္းျဖတ္ထားသူပါ။ Continue reading »

ဖာပြန္ခ႐ိုင္တြင္ ကူးစက္ျမန္ တုပ္ေကြးေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈ အတြက္ ကာကြယ္ ကုသမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနစဥ္ (တီရွပ္အျဖဴ ၀တ္ဆင္ထားသူမွာ ေစာညြန္႔၀င္း ျဖစ္သည္။)

၂၀၀၉ ခုႏွစ္အတြက္ ပဒိုမန္းရွာ လူငယ္ ေခါင္းေဆာင္ဆုကို ကရင္ ျပည္နယ္ ဖာပြန္ခ႐ိုင္တြင္ ေဒသခံ မ်ား၏ က်န္းမာေရးကို ကူညီ ေစာင့္ ေရွာက္ေနသည့္ က်န္းမာေရး လုပ္ သား ေစာညြန္႔ဝင္းကို ဖန္းေဖာင္ေဒး ရွင္းက ခ်ီးျမႇင့္ လိုက္သည္။

ကရင္ အမ်ဳိးသား အစည္းအ႐ံုး KNU ၏ အေထြေထြ အတြင္းေရးမႉး ျဖစ္ခဲ့သူ ပဒိုမန္းရွာလားဖန္း (ကြယ္ လြန္) ကို ဂုဏ္ျပဳသည့္ အေနျဖင့္ ကရင္ လူထုအေရး စြမ္းစြမ္းတမံ ေဆာင္ရြက္ေနသည့္ လူငယ္မ်ားကို ဒုတိယေျမာက္ ခ်ီးျမႇင့္ေသာ ထိုဆုကို ၃၂ ႏွစ္အရြယ္ ေစာညြန္႔ဝင္း ရရွိျခင္း ျဖစ္သည္။

“ဆုေပးဖို႔ေရြးတဲ့အခါ အဆိုတင္သြင္းထားတဲ့လူ ၇ ေယာက္လံုးက သူ႔နယ္ပယ္ေတြမွာ ေတာ္ေနၾကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလး ခက္ခက္ခဲခဲ ေရြးခဲ့ရတယ္။ ကိုေစာညြန္႔ဝင္းက တကယ္ႀကိဳးစားတယ္၊ လူထုအက်ဳိးအတြက္ လုပ္တယ္။ လူငယ္ေတြရဲ႕ စံျပျဖစ္တယ္။ လူငယ္ေတြ အတုသူသင့္တဲ့သူျဖစ္လို႔  ေရြးခ်ယ္ေရး အဖြဲ႔ဝင္ေတြက ေရြးလုိက္ၾကတာ” ဟု ဖန္းေဖာင္ေဒးရွင္း ဒါ႐ိုက္တာျဖစ္ေသာ ပဒိုမန္းရွာ၏ သမီးျဖစ္သူ ဇိုယာဖန္းက မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။ Continue reading »